Gümüşhane’nin kültürel hayatına yön veren Gümüşhane Türk Ocağı ve Gümüşhane Kültür Sanat ve Gençlik Derneği, ortaklaşa düzenledikleri Kültür Sohbetleri serisinin 66’ncı programında çok özel bir konuyu gündeme taşıdı.
“Balkan Bozgununun Özrü, Millî Mücadele’nin Önsözü: Çanakkale Zaferi” başlığıyla düzenlenen etkinlikte, Gümüşhane Üniversitesi Öğretim Görevlisi Talat Ülker konuşmacı olarak Gümüşhaneli tarihseverlerle buluştu.
Tarihin Akışını Değiştiren Zafer
İki saati aşkın süren derinlikli sunumda Talat Ülker, Çanakkale Zaferi’ni sadece bir askeri başarı olarak değil, sosyolojik ve küresel etkileriyle analiz etti.
Ülker, bu zaferin Birinci Dünya Savaşı’nın süresini en az iki yıl uzattığını belirterek, müttefiklerinden yardım alamayan Çarlık Rusyası’nın 1917 Bolşevik İhtilali ile savaştan çekilmek zorunda kalışının taşlarının burada döşendiğini ifade etti.
İngilizlerin dünya üzerindeki “yenilmezlik” imajının Çanakkale boğazında sulara gömüldüğünü vurgulayan Ülker, bu başarının mazlum milletler için bir bağımsızlık meşalesi haline geldiğini dile getirdi.
Şehit Sayısındaki Bilgi Kirliliği ve Gerçekler
Kamuoyunda sıkça dile getirilen “250 bin şehit” rakamına dair akademik bir açıklama getiren Ülker, Osmanlı arşiv kayıtlarının gerçeği tüm çıplaklığıyla ortaya koyduğunu söyledi. Ülker, resmi kayıtlara göre Çanakkale Cephesi’nde yaklaşık 57 bin şehit verildiğini; bunun yanı sıra 100 bin yaralı, 25 bin hastalıktan vefat ve 10 bin esir bulunduğunu kaydetti. Bu verilerle, zaferin bedelinin askeri disiplin ve stratejiyle nasıl ağır bir şekilde ödendiği bir kez daha vurgulandı.
Kahramanlar ve Edebi Yankılar
Programda, Çanakkale’nin isimsiz kahramanlarının yanı sıra; Cevat Paşa (Çobanlı), Esat Paşa (Bülkat), Yarbay Mustafa Kemal Atatürk ve Selahaddin Adil Bey gibi komutanların dehası anlatıldı.
Yahya Çavuş ve Seyit Onbaşı’nın fedakarlıklarıyla şekillenen cephenin, aynı zamanda dönemin yazar ve şairleri için bir ilham kaynağı olduğu, lojistik imkanların iyi olması sebebiyle cephe edebiyatının bu dönemde zirveye ulaştığı hatırlatıldı.
Program, dinleyicilerin sorularının yanıtlanmasıyla sona erdi.
