Gümüşhane Türk Ocakları Şubesi ile Gümüşhane Kültür Sanat ve Gençlik Derneği bünyesinde faaliyetlerini sürdüren ekiplerin ortaklaşa organize ettiği Ocakbaşı Kültür Sohbetleri’nin 70’inci programı, Hüseyin Nihal Atsız Kültür Evi’nde icra edildi.
Kentin kültürel hayatına önemli katkılar sunan ve geleneksel hale gelen etkinliğe, Gümüşhaneli entelektüeller, akademisyenler ve çok sayıda genç katılım sağladı.
Düzenlenen programda, Gümüşhane Üniversitesi Öğretim Görevlisi Talat Ülker tarafından “Milliyetçilik Teorileri ve Türk Milliyetçiliği” konulu kapsamlı bir sunum gerçekleştirildi.
Millet Kavramının Oluşumu ve Üç Temel Yaklaşım
Etkinlikte ilk olarak millet kavramının oluşumunda etkili olan unsurlar, milliyetçiliğin tanımı ve sosyal bilimlerde milliyetçilik olgusunu açıklayan temel teoriler masaya yatırıldı. Millet yapısının; ortak dil, tarih, kültür, vatan, inanç ve aidiyet duygusu etrafında şekillenen toplumsal bir nizam olduğu ifade edildi. Milliyetçiliğin ise bir millete mensubiyet bilinci ve ortak değerler etrafında birleşme düşüncesi olarak değerlendirilmesi gerektiği aktarıldı.
Konuşmasında milliyetçilik algısını açıklayan üç temel yaklaşım üzerinde duran Öğretim Görevlisi Talat Ülker, şu tespitlerde bulundu: “İlkçi (Primordialist) yaklaşım milletleri tarih boyunca var olan doğal topluluklar olarak görürken, Modernist yaklaşım ise millet ve milliyetçiliğin modern dönemin ürünü olduğunu savunmaktadır. Etno-sembolcü yaklaşım ise tarihî hafıza, ortak mitler, semboller ve kültürel mirasın milletlerin oluşumundaki rolüne dikkat çekerek bu iki görüş arasında sağlam bir köprü kurmaktadır.”
Türk Milliyetçiliğinin Doğuşunu Hazırlayan İç ve Dış Dinamikler
Konuşmasının ikinci bölümünde Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan intikal sürecini ve bu süreçte rol oynayan öncü şahsiyetleri içeren geniş bir kronolojiyi dinleyicilerle paylaşan Öğretim Görevlisi Talat Ülker, Türk milliyetçiliğinin köklü yapısına dikkat çekti.
Türk milliyetçiliğinin modern bir kurgudan ibaret olmadığını vurgulayan Ülker, Türk milliyetçiliğinin ortaya çıkışını hazırlayan iç ve dış dinamikleri şu şekilde sıraladı:
• “Devlet nasıl kurtulur?” sorusuna yanıt arayışı,
• Sanayi Devrimi sonrasında Batı dünyasının muazzam bir güç kazanması,
• Rusya’nın Ortodoks halkların hamiliğine soyunarak kurduğu jeopolitik baskı,
• Osmanlıcılık ve İslamcılık fikirlerinin imparatorluğun yapısal sorunlarına çözüm üretemeyişi,
• Fransız İhtilali’nin dünyaya yaydığı vatanseverlik ve özgürlük akımları,
• “İlmi Türkçülük” verilerinin Osmanlı aydınları arasında hızla zemin bulması.
Ocakbaşı Kültür Sohbetleri Yaz Arasına Giriyor
Katılımcıların ilgiyle takip ettiği programın soru-cevap bölümünün ardından söz alan Gümüşhane Kültür Sanat ve Gençlik Derneği Başkanı Ender Ülker, gelecek dönem planlaması hakkında bilgilendirmede bulundu.
Başkan Ender Ülker, Ocakbaşı Kültür Sohbetleri’nin önümüzdeki hafta cuma günü yapılacak Herfene Gecesi ile yaz arasına gireceğini ve Eylül ayı sonunda farklı konu ve konuklarla devam edeceğini duyurdu. Program, katılımcıların tebrikleri ve hatıra fotoğrafı çekimiyle son buldu.
