Gümüşhane Üniversitesinde, 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü anma etkinlikleri kapsamında “15 Temmuz’un Çok Boyutlu Analizi: Siyasi, Tarihî ve Dinî Yaklaşımlar” başlıklı bilimsel panel düzenlendi.
Edebiyat Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen oturumda, 15 Temmuz hain darbe girişimi tarihî, siyasi ve dinî boyutlarıyla akademik perspektiften analiz edildi.
FETÖ‘nün Tarihsel Dönüşümü ve Sinsi Yapılanma Modeli
Panelin moderatörlüğünü üstlenen Prof. Dr. Bayram Nazır, Fetullahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) ortaya çıkış süreci, sinsi yapılanma modeli ve yıllar içerisinde geçirdiği dönüşüme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Örgütün ilk nüvesinin 1966 yılında İzmir Kestanepazarı Camii’nde verilen bir vaazla oluşmaya başladığını belirten Prof. Dr. Bayram Nazır, şu ifadeleri kullandı: “Yaklaşık yarım asır sonra bu sinsi yapılanma, 15 Temmuz 2016’daki hain darbe girişimine dönüştü. Yapı, ilk yıllarından itibaren mukaddes dini değerleri istismar ederek toplumu manipüle etmeye çalıştı. Dönemin siyasi şartlarına göre farklı kimliklere büründü ve kamuoyunda farklı maskeler altında faaliyet yürüttü.”
Türk Tarihinde Darbeler ve 15 Temmuz İşgal Girişimi
Panelin ilk konuşmacısı Öğr. Gör. Serhat Doğan, “Türk Tarihinde Darbe Kavramı ve Meşruiyet Kırılması” başlıklı sunumunda geleneksel Türk devlet anlayışında meşruiyetin temellerini anlattı. Tarih boyunca yaşanan isyanların devletin bekasını koruma amacı taşıdığını ifade eden Öğr. Gör. Serhat Doğan, Fransız İhtilali sonrasında askeri müdahalelerin farklı bir zemine taşındığını kaydetti.
Doğan, 15 Temmuz’un geçmişteki askeri müdahalelerden ayrılan en büyük farkını şu sözlerle vurguladı: “15 Temmuz darbe girişimi, geçmiş örneklerden tamamen farklı olarak devleti ele geçirmeyi değil, doğrudan ülkenin bağımsızlığına ve milli iradesine yönelik sinsi bir işgal girişimi niteliği taşıdı.”
Kamu Kurumlarında Oluşan Tahribat ve Liyakat Kayıpları
Öğr. Gör. Ahmet Atalay, “FETÖ’cü Darbe Girişiminin Anatomisi ve Kaybettirdikleri” başlıklı sunumuyla sızma faaliyetlerinin boyutuna dikkat çekti. Örgütün uzun yıllar boyunca kamu kurumlarına sistematik biçimde sızdığını ifade eden Öğr. Gör. Ahmet Atalay, darbe girişiminin emir-komuta zinciri dışında, dış destekli örgütlü bir yapı tarafından gerçekleştirildiğini belirtti.
Atalay, tahribatın boyutlarını şu şekilde açıkladı: “Yapının oluşturduğu tahribat yalnızca güvenlik alanıyla sınırlı kalmadı. Liyakat sisteminin zedelenmesi, kurumsal hafızanın zarar görmesi ve nitelikli insan kaynağının kaybı gibi uzun vadeli olumsuz etkiler meydana geldi.”
Sinsi Din İstismarı ve Toplumsal Güvenin Zedelenmesi
Panelin son konuşmacısı Arş. Gör. Mustafa Bal, “Fetö’nün Din İstismarı ve Dinî-Toplumsal Hayata Etkileri” başlıklı sunumunda örgütün inanç sömürüsünü anlattı.
Din istismarının bireylerin inançlarını manipüle ederek örgütsel çıkar elde etme aracı olarak kullanılmasının tehlikelerine değinen Arş. Gör. Mustafa Bal, şu değerlendirmede bulundu: “Bu sinsi yapılar, dini ve toplumsal güven üzerinde son derece olumsuz etkiler oluşturdu. Sağlıklı bir din anlayışının yaygınlaştırılması, eleştirel düşünme becerisinin geliştirilmesi ve ilgili tüm kurumlar arasında iş birliğinin güçlendirilmesi hayati önem taşımaktadır.”
Farklı disiplinlerin akademik analizleriyle zenginleşen panel, 15 Temmuz şehitlerinin rahmetle, gazilerin ise minnet ve şükranla anılmasıyla sona erdi.
